JE HEBT ONS GEHACKT

emoji

Dan is deze conferentie echt wat voor jou!

Lespakket | Fake news, media & politiek | Les 5 Nepnieuws, hoe maak je het

Trolls, fakenews, filterbubbels en alternatieve feiten. Prik daar als MBO-student nog maar eens doorheen op zoek naar eerlijke verkiezingsinfo. En politiek is al lastig te begrijpen zónder nepnieuws.

Lespakket | Fake news, media & politiek | Les 5 Nepnieuws, hoe maak je het
Tijdsduur:
60 min.
Mbo niveau:
2 - 3 - 4
Benodigdheden:
Mentimeter, Internet, Laptops, www.slechtnieuws.nl, Kaartjes met onderwerpen die recent in het nieuws zijn geweest
In te zetten bij:
Burgerschap / Nederlands / SLB

Competentie

Gebruik

Strategie

Thema

Nieuws en informatie verwerken

Lesdoelen

  • De student leert onderscheid te maken tussen betrouwbaar en nep nieuws.
  • De student kent de 10 vragen die je op weghelpen bij het herkennen van nepnieuws

Te leveren producten

Iedere student levert een echt en een nep nieuwsbericht op.

Beginsituatie

Je bent net gestart met de lessen rondom ‘fake news, media & politiek’. Dit pakket bestaat uit vijf lessen. Deze kun je behandelen in aanloop naar de Gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart.

In de eerste vier lessen ging je met de studenten kijken naar hoe je nieuws tot je neemt en wat het met hen doet. Dit heeft vooral betrekking op de competentie ‘Begrip’ uit het Mediawijsheid Competentiemodel.

In deze les ga je nieuws analyseren, maar ook zelf nieuws maken. Dit heeft betrekking op de competenties ‘begrip’ en ‘communicatie’ uit het model.

Les 1, Hoe beinvloedt een politieke mediacampagne jouw stemgedrag
Les 2, Filterbubbel
Les 3, Iedereen opiniemaker
Les 4, Herkennen van nepnieuws
Les 5, Nepnieuws, hoe maak je het

Vooruitkijken - 20 min

Voorkennis

Bereidt voorafgaand aan de les Mentimeter voor.

Stel de studenten de volgende twee vragen:

  1. Hoe denk jij dat nepnieuws gemaakt wordt? (Aanmaken vraag in Mentimeter als ‘open ended’ – ‘flowing grid’)
  2. Wat heb je nodig om nepnieuws te maken? (Bij het aanmaken van de vraag in Mentimeter als ‘open ended’ – ‘word cloud’

 

Bespreek de antwoorden klassikaal. Mocht er geen mogelijkheid zijn voor het gebruik van Mentimeter, laat de studenten dan de antwoorden op de vragen zelf opschrijven. Vervolgens vraag je klassikaal naar de antwoorden. Tip: gebruik ijsstokjes/ kaartjes met de namen van de studenten, trek een kaartje, diegene heeft dan de beurt. Zo komen ook de studenten aan het woord, die wat introverter zijn.

Uitvoering - 30 min

Basisopdracht

 

Opdracht 1

Iedere student speelt het spel van www.slechtnieuws.nl.

Hoe werkt het spel?
In deze game kruipt de student in de huid van een nepnieuwsmaker en word hij zelf propagandist.

‘Wees lekker slecht en maak keuzes die je dichterbij je doel brengen: invloed en macht. Verzamel zoveel mogelijk volgers, maar let op als je ze teleurstelt of té overduidelijk liegt, verlies je geloofwaardigheid. Als de meters te laag komen… ben je game-over!’  Bespreek de verschillende tactieken die in het spel naar voren komen.

Tactieken om nepnieuws te maken en te verspreiden uit de game van www.slechtnieuws.nl[i]:

  • Vermommen; om geloofwaardig te zijn op internet moet je je vermommen als een serieuze nieuwsmaker.
  • Polariseren; desinformatie werkt het beste als je de verschillen zo groot mogelijk maakt. Hard roepen en stoere taal doen je sterk lijken.
  • Manipuleren door geruchten om te toveren tot nieuws. Jij verdraait de feiten zo dat lezers er doodbang van worden. Gelukkig heb jij altijd de antwoorden waar ze naar zoeken.
  • Verdedigen; je geeft nooit toe en biedt zeker nooit je excuses aan. De aanval is de beste verdediging.
  • Foto’s bewerken in Photoshop
  • Trollen; nepaccounts maken op sociale media om berichten verder te kunnen verspreiden. Door te trollen lok je emotionele reacties uit.

Snappen van hoe dat gemaakt wordt – welke processen zitten hierachter?
www.slechtnieuws.nl  technieken die in het spel benoemd worden uitleggen. Twee technieken uitkiezen. Nepfeit/stelling bedenken. Hoe ga je dit aanpakken?


Opdracht 2

Verdeel de klas in groepen van 3 studenten. Elke groep maakt een echt en een nep nieuwsbericht over een onderwerp dat recent in het nieuws is geweest. Het moet een bericht zijn dat op sociale media kan worden gedeeld. Denk aan Facebook, Twitter, Instagram of Snapchat. De studenten kiezen twee tactieken uit de game die ze net hebben gespeeld om het nepnieuws te maken.

Laat de groepjes vervolgens elkaar nieuwsberichten lezen en proberen te achterhalen welke waar zijn gebeurd en welke niet. Dit spel is gemaakt door DROG. Een platform voor kritische nieuwsconsumenten gemaakt door een groep specialisten en ervaringsdeskundigen op het gebied van desinformatie.

Terugkijken - 10 min

Exit ticket

Een minuut voor het einde van de les overhandigd de docent een klein blaadje aan alle studenten. De docent stelt aan de studenten de vraag op te schrijven waar zij na de afloop van deze les nog een vraag over hebben. Zodra de studenten hun vraag hebben opgeschreven kunnen zij hun tas inpakken. Bij het verlaten van het lokaal overhandigen zij hun exit ticket aan de docent.

De vraag op te schrijven waar de studenten nog vragen over hebben, kan natuurlijk ook vervangen worden voor een andere vraag. Zo kan de studenten bijvoorbeeld gevraagd worden op te schrijven wat zij als meest interessant ervaren hebben aan de les, wat zij hebben geleerd, of er kan een kleine toets vraag aan de studenten gesteld worden.

 

Het belangrijkste is dat het invullen van het exit ticket niet langer dan een minuut in beslag neemt. Zodra alle blaadjes zijn ingeleverd kan de docent deze doornemen om te bekijken hoe de studenten de les hebben ervaren en waar eventueel nog extra aandacht vereist is. De exit tickets kunnen met naam of anoniem ingeleverd worden. Het is aan de docent om erover na te denken hoe hij deze ingeleverd wil hebben.

Kijk voor meer inspiratie voor activerende werkvormen op www.activeerjeles.nl

 

 

Onze lessen vallen onder de Creative common licentie