JE HEBT ONS GEHACKT

emoji

Dan is deze conferentie echt wat voor jou!

Hoax, of niet?

Er wordt veel gedeeld via internet. Maar je moet als mediaconsument kritisch zijn op wat je leest en ziet. Herkennen de studenten verschillende hoaxen die voorbij komen?

Hoax, of niet?
Tijdsduur:
60 min.
Mbo-niveau:
3 | 4
Benodigdheden:
Beamer, Wizer.me
In te zetten bij:
Burgerschap | Mediawijsheid

Competentie

De student kan de uiteenlopende effecten van de medialisering op onze bestaanswijze analyseren en vanuit meerdere perspectieven belichten en verdiept zich daartoe in de nieuwste inzichten en actuele discussies. De student kan ook de betrouwbaarheid van informatie beoordelen: weet bijvoorbeeld informatieve bronnen van entertainmentbronnen te onderscheiden.

Lees hier meer over de verschillende mediawijsheid competenties

Thema

Nieuws en informatie verwerken.

Lesdoelen

De student kan aan het einde van de les benoemen waar je op moet letten om een hoax of nepbericht te herkennen. De student kan ook uitleggen wat de intentie is van iemand die een hoax of nepbericht de wereld instuurt.

Te leveren producten

Een quiz gemaakt met Wizer.me.

Beginsituatie

Studenten weten wel dat er nepberichten worden gedeeld, maar vinden het lastig om deze berichten te herkennen.

Vooruitkijken - 10 min

Wat is een hoax? Hoax is in het Engels een woord voor poets, nep, bedrog, truc, oplichterij of broodjeaapverhaal. Het woord is waarschijnlijk een samentrekking van hocus pocus. Van Dale legt de term uit als het opzettelijk verspreiden van een onwaar bericht.

Regelmatig worden er berichten gedeeld die niet waar zijn. In het artikel van RTL blijkt ook dat het delen van dergelijke berichten op Facebook erg gemakkelijk is. Mensen twijfelen soms wel, maar wanneer het bericht gebaseerd is op angst wordt het toch vaak gedeeld vanuit een gevoel van zekerheid.

Bij de verspreiding van een hoax is het interessant om na te denken over het motief van de verspreider. Wat wil iemand bereiken door dit nieuws naar buiten te brengen?

Voorbeeld: PVV-senator Marjolein Faber liet via Twitter weten dat de dader van een steekpartij in Groningen van Noord-Afrikaanse komaf was. Dit bericht werd zowel door de politie als door slachtoffers ontkent, zij spraken juist van een blanke dader. Ondanks de tegenberichten bleef Faber volhouden en vervolgde op sociale media met het bericht: ‘Mijn tweet klopt!’. Waarom zou Faber dit doen?

Voorbeeld: het programma De Grote Donorshow van BNN zorgde in 2007 voor veel ophef. In de show was een doodzieke vrouw te gast die een nier zou afstaan aan één van de drie nierpatiënten die aanwezig waren in de studio. Waarom zou BNN dit doen?

Voorbeeld: bespreek hoe de programmamakers van Temptation Island manipulatie toepassen om te zorgen voor spannende televisie.

Tip: speel het spel van de website slechtnieuws.nl. Studenten worden bewust uitgedaagd om zoveel mogelijk volgers te genereren, daarbij wordt er een beroep gedaan op hun moraal.

Uitvoering - 40 min

Hoe onderscheid je nu een echt filmpje van een nepperd?

  1. Gebruik je gezonde verstand: als je denkt: dit kan niet, dan is het waarschijnlijk nep.
  2. Bekijk wie het filmpje ingezonden heeft. Als er heel weinig informatie over de maker te vinden is en er weinig filmpjes door hem of haar zijn gemaakt, dan is het waarschijnlijk nep. Heeft de inzender al heel veel filmpjes op zijn naam staan, dan is de kans dat het filmpje echt is groter.
  3. Kijk naar de details: zitten er veel close-ups of speciale effecten in, dan is het filmpje waarschijnlijk ook nep.
  4. Als er producten of merken duidelijk in beeld zijn, dan is het waarschijnlijk een nepfilmpje, afkomstig van een bedrijf.

Als steuntje kun je de checklist bronnen gebruiken ontwikkeld door CodeNameFuture.

Opdracht

De klas gaat een quiz maken. Iedereen levert een bijdrage door een video of foto te zoeken waarbij kan worden getwijfeld aan de echtheid. Er is één student verantwoordelijk voor het geheel en daarmee ook de quizmaster. Deze student ontvangt al het materiaal en de goede antwoorden. De quiz kan gemaakt worden in Wizer.me. Welke student kan het beste echt van nep onderscheiden?

Terugkijken - 10 min

Bespreek na afloop waar de studenten op hadden gelet om achter te waarheid te komen. Zijn de tips uit de les gebruikt?

 

Onze lessen vallen onder de Creative commons licentie