De docenten van het Practoraat Mediawijsheid & Burgerschap doen praktijkgericht onderzoek om nieuwe ideeën uit te proberen en kennis op te doen om de onderwijspraktijk te verbeteren. Online pesten wordt binnen het mbo vaak pas zichtbaar wanneer situaties al zijn geëscaleerd, met grote impact op studenten, klassen en medewerkers. Tegelijkertijd ervaren docenten de online leefwereld als ongrijpbaar en voelen zij zich onzeker om dit bespreekbaar te maken. Deze spanning vormde de aanleiding voor het ontwikkelen van een middel door Ingeborg van der Stuijt (ROC van Amsterdam, College West). Dit resulteerde in een praktische, laagdrempelige lessenserie met flexibel inzetbare minilessen die docenten ondersteunen bij het bespreekbaar maken van online gedrag en spanningen.
Binnen de school komen signalen van online pesten vaak pas naar voren wanneer situaties al zijn geëscaleerd. De impact hiervan is groot voor studenten, klassen en medewerkers. Tegelijkertijd geven docenten aan dat zij de online wereld als ongrijpbaar ervaren en zich onzeker voelen om dit onderwerp bespreekbaar te maken in de klas. Deze combinatie vormde de aanleiding voor het onderzoek.
In welke context vond je onderzoek plaats?
Het onderzoek vond plaats binnen het mbo, met name in de context van SLB/mentoraat en studentbegeleiding. De focus lag op de klas en op docenten die geen specialist zijn in digitale veiligheid, maar wel dagelijks te maken krijgen met online spanningen tussen studenten.
Wat wilde je te weten komen?
Ik wilde inzicht krijgen in hoe online pesten de school binnenkomt, waarom dit vaak laat wordt gesignaleerd en wat studenten en docenten nodig hebben om online spanningen eerder en veiliger bespreekbaar te maken.
Wat wilde je opleveren?
Het doel was het ontwikkelen van een praktische, laagdrempelige lessenserie met korte minilessen die docenten flexibel kunnen inzetten om online gedrag en spanningen bespreekbaar te maken, zonder dat zij expert hoeven te zijn.
Hoe heb je je onderzoek aangepakt?
Het onderzoek is praktijkgericht uitgevoerd door gesprekken met docenten te combineren met literatuuronderzoek. Hierbij zijn onder andere het Digitaal Moreel Kompas en het Onderzoek Mediawijsheid 2022 – Omstandersgedrag geraadpleegd. De inzichten zijn vertaald naar concrete werkvormen voor de lespraktijk.
Waar liep je tegenaan?
Het was een uitdaging om de juiste balans tussen inhoud en eenvoud te vinden. Het onderwerp is complex, terwijl de lessen kort en toegankelijk moesten blijven. Daarnaast was het belangrijk om te voorkomen dat de lessen normerend of belerend zouden worden.
Wat gaf je energie?
Ik haalde energie ik uit het vertalen van onderzoek en praktijkervaringen naar kleine, herkenbare werkvormen die aansluiten bij de leefwereld van studenten en direct toepasbaar zijn voor docenten. Ik vond het heel leuk om te werken vanuit het idee dat ik een open gesprek wilde bewerkstelligen.
Wat hebben andere docenten aan je onderzoek?
Docenten krijgen concrete handvatten om online gedrag bespreekbaar te maken, eerder signalen op te vangen en bij te dragen aan een veiligere groepssfeer, zonder dat dit veel extra tijd of expertise vraagt.
