JE HEBT ONS GEHACKT

emoji

Dan is deze conferentie echt wat voor jou!

Surveillancekapitalisme | Les 2 | Bonus

Hoezo zijn mijn data geld waard? Deze vraag beantwoorden studenten zelf door bij voorbeeld uit te pluizen welke voordelen een kortingskaart heeft voor de consument – maar vooral voor het bedrijf dat de data verzamelt. Tot slot maken studenten moodboards voor verschillende consumenten.

Surveillancekapitalisme | Les 2 | Bonus
Tijdsduur:
90 min.
Mbo-niveau:
3 | 4
Benodigdheden:
Voor fysiek moodboard: kranten/tijdschriften, scharen, lijm, grote vellen papier • Voor online moodboard: een laptop of tablet per groep; scherm voor presentatie ervan
In te zetten bij:
Burgerschap | SLB | Nederlands

Competentie

  • Bewust zijn van de medialisering van de samenleving
  • Zien hoe media de werkelijkheid kleuren
Lees hier meer over de verschillende mediawijsheid competenties

Thema

  • Privacy
  • Informatiezoekvaardigheden
  • Omgaan met sociale media

Lesdoelen

  • Inzicht geven aan de student dat databedrijven geld verdienen aan data die wordt gegenereerd uit hun internetbedrijf.
  • Inzicht geven waarom die data waardevol is voor databedrijven.
  • Inzicht geven dat bedrijven veel meer data verzamelen dan we denken.

Te leveren producten

Moodboards

Beginsituatie

Studenten hebben eventueel les 1 gevolgd over hoe hun keuzes worden beïnvloed.

Studenten zijn zich niet bewust welke data wordt verzameld door bedrijven en op welke schaal dat gebeurt. Ook zijn ze zich er niet van bewust wat er met die data gebeurt of waarom deze data zo waardevol zijn.

Les 3 gaat verder in op wat databedrijven doen met de verzamelde data.

Vooruitkijken - 10 min

Klassikaal: Introduceer de stelling: data is het nieuwe goud. Wat betekent dit eigenlijk? Wat doen databedrijven? Bedenk met elkaar of zoek op.

Uitvoering - 70 min

Klassikaal bespreken 5 á 10 min.

  • Wie heeft er een bonuskaart? (of andere kortingskaart)
  • Waarom heb je een bonuskaart? Wat is voor jou het nut van een bonuskaart?
  • Welke informatie krijgt Albert Heijn over jou doordat je een bonuskaart gebruikt?

15 min. Bedenk in groepjes welke informatie Albert Heijn zou kunnen verzamelen door de dingen die je koopt. (Denk aan wat je lekker zou vinden, wat je hobby’s kunnen zijn, hoe oud je bent, in welke levensfase je zit enz.)

  • Wat je koopt
  • Tijdstip van winkelen
  • Waar je winkelt
  • Hoe lang je er over doet
  • Gevoeligheid voor aanbiedingen

 

Je kunt het ook omdraaien. Dat is gemakkelijker. Hoe ziet de boodschappenlijst eruit van:

  • De alleenstaande vader van 35 met een baan als sportinstructeur.
  • De oma van 80 die in een bejaardenflat woont, van katten houdt en van roddelen met medebewoonsters.

Bedenk andere stereotypes en wat ze specifiek voor koopgedrag laten zien.
10 min. Deel met elkaar welke spullen ‘verraden’ wie je bent.

Kijk ‘de grote dataroof’ vanaf 7:46. Target wil weten wanneer een vrouw zwanger is. Hoe doen ze dat?
https://www.npostart.nl/vpro-tegenlicht/27-10-2019/VPWON_1295417

Licht eventueel toe aan de hand van de inhoud van dit artikel:
https://www.nytimes.com/2012/02/19/magazine/shopping-habits.html

Discussie: Waarom wil Target weten of je zwanger bent?


Uitvoering – deel 2

5 min. Als je een kind krijgt word je (tijdelijk) een gemakzuchtige consument. Mensen die net een kind hebben gekregen zijn moe, gelukkig, emotioneel en beschermend naar vrouw en kind. Dat is precies de staat waarin je gemakkelijk geld uitgeeft. Neem voorbeelden door met de klas.

20 min. Opdracht in groepen: Bedenk andere situaties waarin je een gemakkelijke consument kan zijn. Maak een moodboard van de situatie die jouw groep heeft bedacht. Probeer in je moodboard een situatie uit te beelden maar ook consumentengedrag waar je in de betreffende situatie gevoelig voor bent.

Geef voorbeelden van situaties en consumentengedrag/ advertenties die daar bij passen.

Ziek Geneesmiddelen, voedingssupplementen
Verkering / relatie uit. Comfortproducten, verwenproducten, schoonheidsproducten
Nieuwe baan Kleding
Pas verhuisd Doe het zelf en inrichting, verzekeringen
Pas getrouwd Etc.
Je gaat op vakantie/ je krijgt vakantiegeld Etc.

Moodboards raden 10 min. Raad van elkaar welke situatie op jouw moodboard wordt uitgebeeld en welk consumentengedrag daar bij hoort.


 

Verdiepingsopdracht
A: als je in je toekomstige beroep te maken krijgt met klanten
Kijk naar de opleiding die je zelf volgt. Is er bij het beroep dat je gaat uitoefenen sprake van een klant? Wat zou jij of jouw toekomstige werkgever willen weten over zijn klanten?

Voer een onderzoek uit naar wat jouw stagebedrijf aan data verzamelt over zijn klanten en met welk doel, of welke klantinformatie waardevol zou kunnen zijn voor jouw stagebedrijf.

 

B: Maak twee groepen.

Groep A: Bedenk argumenten waarom het jou voordeel zou kunnen opleveren dat bedrijven informatie over jou verzamelen en deze gebruiken om geld aan jou te verdienen.

Groep B: Bedenk argumenten waarom het voor jou nadelig is dat dat bedrijven informatie over jou verzamelen en deze gebruiken om geld aan jou te verdienen.

Discussieer met elkaar en probeer elkaar zodanig te overtuigen.

Terugkijken - 10 min

Bespreek met elkaar de nieuwe inzichten met de studenten.
Bij welk moodboard past je eigen consumentengedrag
Voor wie levert de bonuskaart meer op, voor jou of voor Albert Heijn?

Dit is een product van het Practoraat Mediawijsheid. Onze lessen vallen onder de Creative commons licentie