JE HEBT ONS GEHACKT

emoji

Dan is deze conferentie echt wat voor jou!

Post-truth

Na de verkiezingen in Amerika was er veel kritiek op de media. Er was sprake van veel nepnieuws, en we zagen meer dan ooit dat door algoritmes jouw wereldbeeld alleen maar wordt bevestigd. Wat merken studenten van deze filterbubbel?

Post-truth
Tijdsduur:
120 min.
Mbo-niveau:
3 | 4
Benodigdheden:
-
In te zetten bij:
Burgerschap | Mediawijsheid

Competentie

De student kan kritisch analyseren hoe conventies en gebruiken binnen de mediabranche van invloed zijn op de maatschappelijke beeldvorming en de  normen en waarden binnen een cultuur.

Lees hier meer over de verschillende mediawijsheid competenties

Thema

Nieuws en informatie verwerken.

Lesdoelen

Studenten kunnen aan het einde van de les uitleggen wat het begrip ‘post-truth’ inhoud en denken in de les na over nieuwsselectie. Hoe zorgen we ervoor dat inwoners van Nederland goed worden geïnformeerd? En wie is er verantwoordelijk voor deze taak?

Te leveren producten

Een column waarin de eigen mening duidelijk is geformuleerd.

Beginsituatie

De studenten zijn niet bekend met het woord ‘post-truth’ en zijn zich ook niet bewust van de filterbubbel die onze kan ontstaan.

Vooruitkijken - 60 min

In Engeland werd het woord post-truth verkozen tot het woord van 2016. In Duitsland won postfaktisch. Woorden die aangeven dat de emotie overheerst in de media en op sociale media. Nieuws raakt los van de werkelijkheid: ‘feitenvrij’ in het Nederlands. Zie dit artikel van het NRC.

Steeds vaker gaat er nepnieuws rond op het internet. En naast de grote hoeveelheid nepartikelen zorgen algoritmes van sociale media ervoor dat jij als gebruiker alleen maar bepaalde onderwerpen te zien krijgt.

Like je alleen maar kattenfilmpjes op Facebook? Dan staat jouw timeline vol met nieuws over katten. Alleen onderwerpen waar jij je voor interesseert komen voorbij. Ook de inzet van social bots, computers die automatisch berichten maken voor op sociale media, zorgen voor een vertekende werkelijkheid. In het eerste debat tussen Hillary en Trump was Hillary de winnende partij maar op internet leek dat Trump te zijn.

Is het erg?

Het meest gedeelde artikel tijdens de verkiezingen in de Verenigde Staten op Facebook was ‘Clinton verkocht wapens aan IS.’ Google heeft twee derde van de zoekmarkt in handen. Drie miljard gebruikers zitten er maandelijks op Facebook. Deze vormen van sociale media gebruiken geen journalistieke principes zoals ‘klopt het?’ maar worden verspreid op basis van populariteit ‘wordt dit gedeeld en geliked?’

Facebook heeft, na lange tijd van ontkenning (“Facebook is een platform, geen mediabedrijf”), aangegeven factcheckers te gaan inzetten. Wanneer zij twijfelen aan een bericht komt erbij te staan ‘betwist door derden’ (koppeling maken met Wikipedia)

Duitsland is bezig wetgeving te maken waarbij bedrijven worden verplicht nepnieuws te verwijderen. Op die manier kunnen bedrijven geen geld verdienen met ‘clicks’ en zal de populariteit van nepnieuws afnemen.

Uitvoering - 60 min

Zoek naar een voorbeeld in het nieuws. Dit is het liefst een nieuwsbericht waarin één of meerdere personen uitspraken doen over een situatie.  Kijk naar de uitspraken die hij/zij gedaan heeft. Schrijf vervolgens een column over het nieuwsbericht waarin je het volgende aangeeft:

  • Wie staat centraal in het artikel?
  • Welke uitspraak heeft hij/zij gedaan?
  • Welke feiten herken je in deze uitspraak?
  • Ben je het eens met de argumenten die worden gebruikt?
  • Is dit een voorbeeld van post-truth? Mag het van jou?

Alternatieve opdracht

Het is ook mogelijk om een debat te voeren aan de hand van onderstaande stellingen:

  • Nederland is alleen een democratie wanneer politici hun uitspraken baseren op feiten
  • Nederlanders zijn zelf verantwoordelijk voor het controleren van nieuws
  • Kiezers willen geen feiten, kiezers willen keuzes

Terugkijken - 0 min

Individuele terugkoppeling op de column.

 

Dit is een product van het Practoraat Mediawijsheid. Onze lessen vallen onder de Creative commons licentie