Real en fake

De media om ons heen zijn niet meer weg te denken uit de wereld. De reclamespotjes op tv, de posters langs de kant van de weg, de advertenties op websites. Moeten we al deze reclames voor lief aannemen? Geven deze reclames een goed beeld van de werkelijkheid? In deze les leer je studenten om onderscheid te kunnen maken tussen wat echt is en wat nep is.

Laat de studenten een voorbeeld zien van een photoshop fail, bijvoorbeeld deze van Justin Bieber, en bespreek klassikaal de verschillen. Vraag de klas of ze zelf ook een voorbeeld kennen waarin de foto is aangepast en wat de verschillen waren met de echte foto.

Opdracht 1
Maak groepen van vier studenten. Bekijk het nieuwsbericht over de reclame van McDonalds. Bespreek de volgende vragen:

• Wat vind je ervan dat niet alleen mensen mooier worden gemaakt, maar dat ook voedsel nog mooier wordt gemaakt dan het werkelijk is? Wat betekent dit voor jou?
• Wat is het verschil tussen het nieuwsbericht en de behind the scenes video? Let hierbij op de manier van presenteren en wat er in beeld wordt gebracht.

Laat de studenten in hun groepjes de volgende stelling bespreken: ‘Het merk McDonalds wordt door deze video beschadigd’. Na afloop worden de argumenten van de verschillende groepen klassikaal besproken.

Opdracht 2
Voor reclame wordt er gebruikt gemaakt van programma’s waarmee je beelden kunt bewerken. Hiermee hoopt de reclamemaker het product zo aantrekkelijk mogelijk te laten lijken en er zoveel mogelijk van te verkopen. Deze truc kun je natuurlijk ook voor je eigen leven gebruiken. Bespreek met elkaar: wat zouden redenen kunnen zijn om dit voor je persoonlijke leven te doen? De studenten gaan twee collages maken. De ene maken ze over hoe hun leven er waarheidsgetrouw uitziet en de ander over hoe hun leefwereld eruit zou zien in een reclame.

Achteraf moeten de studenten kunnen vertellen welke verschillen ze hebben gemaakt tussen hun echte leefwereld en de reclame. Ze vertellen aan de hand van hun collage waarop ze voortaan kunnen letten bij reclames en het onderscheiden van echte en gemanipuleerde beelden.

Tip: laat de studenten de collages opmaken in Canva of met Collage.

Opdracht vereenvoudigd
Bekijk het nieuwsbericht over de reclame van McDonalds. Afhankelijk van de studenten kan dit klassikaal of in groepjes. De studenten denken na over onderstaande vragen en schrijven de antwoorden op. Dit kan bijvoorbeeld op Mentimeter of Padlet.

• Wat zijn de verschillen tussen de reclame burger en de echte burger?
• Waar zou je in het vervolg op kunnen letten als je een reclame van McDonalds ziet met een foto van een burger? Welke details van de foto?
• Wat is het verschil tussen het nieuwsbericht en de behind the scenes video? Let bijvoorbeeld op de presentatie en wat er in beeld komt. Houd ook in gedachten wie de video’s gemaakt hebben. Kan dat ook een rol spelen, denk je?

Als de studenten de antwoorden hebben verzameld of ingestuurd, kun je klassikaal in gesprek over de vragen.

Verdiepingsopdracht
De studenten nemen hun collages als startpunt en denken na over hun (toekomstige) werkveld. Welke tactieken die ze hebben gebruikt om hun persoonlijke leefwereld in een reclame weer te geven kunnen ze ook toepassen op hun werk? De studenten kiezen een voorbeeld situatie of werkzaamheid en bedenken hoe dat er in het ‘echt’ aan toe gaat en hoe ze dat weer kunnen geven als reclame. Dit kun je klassikaal met ze bespreken of je kunt de studenten in tweetallen indelen.

De studenten bekijken in tweetallen elkaars collages en bespreken de verschillen. Daarna geven ze antwoord op de volgende vragen:

• Welke gebruikte foto’s staan er al op sociale media?
• Welke collage vinden jullie zelf mooier en waarom?
• Heb je bewust een onderwerp weggelaten of gemanipuleerd?
• Zou je ooit een foto posten op sociale media die je nu hebt gebruikt op de waarheidsgetrouwe collage?