Ontdek Mediawijsheid 4 | Online grensoverschrijdend gedrag

Voordat je de les opent, laat je de studenten in een kring zitten. Dat zorgt ervoor dat de studenten elkaar kunnen aankijken. Ook zorgt deze opstelling ervoor dat je elke student goed kunt betrekken bij de les en dat er gelijkwaardigheid is.

Schrijf de onderwerpen uit onderstaande tabel op het bord. Dit kan met het programma whiteboard.fi. Daarna benoem je de beschrijvingen uit de tabel. De studenten moeten de juiste termen bij de juiste beschrijving plaatsen.

Onderwerpen: sexting, slutshaming, dick pic, selfie, exposen, grooming, victim blaming.

Tip: Om het overzichtelijker te maken voor studenten, kun je ervoor kiezen om de beschrijvingen ook op het bord te schrijven.

Opdracht 1 (20 min.)
Voer een groepsgesprek met de studenten. Naar aanleiding van onderstaande vier vragen krijgen alle studenten de gelegenheid om hun mening of ervaringen te delen. Vraag door naar aanleiding van de antwoorden van de studenten.

1. Ontvang je weleens een naaktfoto? Of een vriend, vriendin, neef, nicht, etc.?
2. Wat doe je als je een naaktfoto ontvangt?
3. Heb je zelf weleens een naaktfoto doorgestuurd? Waarom wel of niet?
4. Is de verspreiding van naaktfoto’s strafbaar? Wat vind je daarvan?

Opdracht 2 (25 min.)
Leg een aantal casussen voor aan de studenten. Studenten geven aan of zij vinden dat het aanvaardbaar gedrag (groen), grens onaanvaardbaar gedrag (oranje) of onaanvaardbaar gedrag (rood) is. Dit kan door middel van papier omhoog houden, of door in verschillende hoeken van de klas de kleuren te hangen, maar ook door de studenten het mondeling te laten zeggen. De studenten geven daarna een onderbouwing voor hun keuze.

Casussen:

• Een docent geeft je een knuffel omdat je verdrietig bent.
• Er gaat een seksfilmpje van een student rond onder studenten.
• Je bent gaan uiteten met een groepje vrienden/vriendinnen. Onder de tafel voel je een hand op je knie.
• Je hebt een eerste afspraakje en gaat wat drinken. Als je samen buiten bent begint je date je te zoenen.
• Je bent jezelf aan het omkleden en iemand zit te gluren.
• Een onbekende stuurt je een foto van hun geslachtsdeel via social media.
• Tijdens het uitgaan knijpt iemand in je billen.
• Je stuurt een seksueel getinte foto naar een vriend of vriendin.

Opdracht 3 (30 min.)
Vertel het verhaal van Desteny. De dertienjarige Desteny maakte op 13 januari 2021 een eind aan haar leven door in Amsterdam Zuidoost van een flat te springen. Aanleiding is een filmpje dat rondgaat op social media met beelden van seksuele handelingen die Desteny doet.

De moeder van Desteny vertelt in deze video hoe zij kijkt naar de situatie.

Naar aanleiding van het filmpje waarin de moeder van Desteny aan het woord is maken de studenten deze opdracht. De studenten maken deze opdracht in een Word document of op een A4-papier. De studenten kunnen antwoorden met wat zij denken dat hun ouders (of verzorgers) weten of vinden.

1. Weten je ouders wat sexting is?
2. Wat denk je dat je ouders van sexting vinden?
3. Zou jij het jouw ouders vertellen als je met sexting te maken krijgt?
4. Wat denk je dat je ouders zouden doen als jij met sexting te maken krijgt?
5. Welke tip zou jij je ouders geven over hoe zij om moeten gaan als jij (broertjes, zusjes) met sexting te maken krijgen?

Bespreek de antwoorden met de studenten.

Opdracht 4
De studenten gaan hun ouders/verzorgers interviewen over sexting. In dit interview gaan de studenten peilen wat hun ouders weten over sexting, maar ook hoe zij erover denken. De studenten maken interviewvragen in een Word-document.  Dit zijn de vragen die zij aan hun ouders gaan stellen tijdens het interview.

Voorbeeld vragen:

• Weet u wat sexting betekent?
• Wat vind u van sexting?
• Wat zou u doen als je zoon/dochter met sexting te maken krijgt?
• Wat moet de school tegen sexting doen naar uw mening?
• Wat doet u om te voorkomen dat uw kinderen met sexting te maken krijgen?

Opdracht vereenvoudigd
Om de les te vereenvoudigen kun je ervoor kiezen om opdracht 4 over te slaan.

Verdiepingsopdracht
Wat doe je als tiener wanneer je ongevraagd een naaktfilmpje van een klasgenoot krijgt doorgestuurd? Voorlichting hierover gaat niet zo vaak over de impact en verantwoordelijkheid van de directe omgeving; de ‘meelopers’ – meestal ligt de focus vooral op daders of slachtoffers. In de korte film NUDES (15 min) ligt de focus op wat je als meeloper of ongevraagd betrokkene zou kunnen doen. Als docent maak je gratis een account aan op de website: danmoetjewatvoormedoen.nl. Eenmaal ingelogd selecteer je ‘naar de film’.

Om de student  te stimuleren na te denken vanuit de verschillende rollen die in de omgeving worden onderscheiden, kun je eventueel de studenten eerst vragen om één van de personages te kiezen en deze te laten volgen tijdens het kijken.

Bekijk dan de video. Je kunt met behulp van het bijbehorende lesmateriaal de video bespreken. Of stel alleen de volgende vragen:

• Welke student heeft het filmpje gemaakt?
• Wat was de aanleiding?
• Wat is je opgevallen in het gebruik van tijd in de verschillende momenten? (De mentorgesprekken zijn in het heden en de rest is een terugblik op wat er gebeurd is.)
• Naar wie is het filmpje gestuurd?
• Waarom is het naar de hele klas doorgestuurd?
• Wie heeft dat gedaan?
• Waarom wordt het filmpje in de kleedkamer bekeken?
• Wie stonden er op het filmpje?
• Wie kwam er op voor de ander?

De studenten evalueren de les. Dit kun je doen door Microsoft Forms te gebruiken, maar je kunt het ook mondeling bespreken. Vragen die gesteld kunnen worden zijn:

1. Wat is je het meest bijgebleven van de les?
2. Schrijf op wat jouw grens is wat betreft grensoverschrijdend gedrag.
3. Schrijf op hoe het was om je ouders/verzorgers te interviewen over het thema sexting.
4. Wat is jouw conclusie na het interview met je ouders/verzorgers?
5. Wat wil je jongeren meegeven die met sexting te maken krijgen?

Huiswerk
De studenten gaan hun ouders interviewen door de vragen die zij hebben gemaakt aan hun ouders te stellen. De studenten proberen tijdens het interview zoveel mogelijk door te vragen. Het interview mag minimaal twee minuten duren en maximaal vijf minuten.

De studenten filmen het interview en leveren het in bij de docent.