Alles voor de likes

Een vlogger kiest ervoor om zijn leven te delen met zijn volgers. Het lijkt er dan ook op dat vloggers het niet erg vinden dat hun privacy wordt geschaad. We kijken samen naar het fenomeen vloggen en bepalen of vloggen een goede weerspiegeling is van iemand zijn leven.

Dat vloggen niet alleen gaat over de mooie belevenissen van iemand is te zien in de documentaire Shinewereld van BNN. In de documentaire is te zien dat bekende vlogsterren zoals Vera Camilla en Cinemates het ook soms moeilijk hebben. Het leven is nu eenmaal niet perfect en als vlogger laat je liever alleen de leuke dingen zien aan je kijkers. Een vlog is dus niet een goede afspiegeling van de werkelijkheid.

Televisiezender BNN wilde in 2015 laten zien hoe het is om constant te vloggen. Wat gebeurt er met je wanneer alles van je leven te volgen is? Dat is te zien in de serie Superstream me! In dit fragment uit de laatste aflevering is goed te zien hoe de makers, Tim den Besten en Nicolaas Veul, reageren op het feit dat ze constant gevolgd worden. Ze gaan daar allebei verschillend mee om.

Een ander voorbeeld is dat in Nederland het aantal zogeheten vlog-families groeit: gezinnen die hun dagelijks leven filmen en delen op YouTube of andere platforms. Het programma BOOS onderzocht in een aflevering de risico’s die dit met zich meebrengt, vooral voor de kinderen in deze gezinnen.

Laat de studenten eventueel met Kahoot of Mentimeter de volgende vragen beantwoorden:

Wat betekent het woord vloggen?

1. Het is een samenvoeging van de woorden video en bloggen
2. Het is een Engels woord voor ‘waargebeurd’
3. Het is een soort camera

Hoe kan je met vloggen geld verdienen?

1. Je kan alleen geld verdienen wanneer je producten laat zien in je video
2. Je kan alleen geld verdienen wanneer je gaat vloggen voor een bedrijf
3. Je wordt betaald voor de hoeveelheid views

Laat de studenten eventueel de video van vloggers Vet Gezellig of Bram de Wijs kijken. Hierin legt YouTuber Alvin en Bram uit welke inkomsten en uitgaves ze hebben.

Waarmee mag je geen geld verdienen als vlogger?

1. Wanneer er andere mensen in je video voorkomen
2. Wanneer je muziek gebruikt van een artiest waar je geen toestemming voor hebt gevraagd
3. Wanneer je gaat vloggen terwijl je nog geen 18 bent

Open vragen: wie kijken er naar vlogs? Heeft iemand zelf al eens gevlogd? Mogen we dat zien?

Vloggers filmen hun dagelijkse routines en delen dit met iedereen die het maar wil zien. Het is voor een vlogger belangrijk om veel aandacht te krijgen voor de video. Vlogger Ismail Ilgun en zijn vrienden hebben daar best veel voor over. Wat vinden jullie daarvan? Mogen vloggers in hun video ook de wet overtreden om zo meer kijkers te trekken? En waar ligt precies de grens?

Een ander voorbeeld is een Amerikaanse vlogger die probeerde contact te leggen met een volledig geïsoleerde stam op een afgelegen eiland in India. Hij negeerde het verbod om het eiland te betreden, wat niet alleen illegaal is, maar ook levensgevaarlijk – zowel voor hemzelf als voor de stamleden, die geen weerstand hebben tegen moderne ziektes. De autoriteiten dreigen hem nu met jarenlange celstraf. In sommige gevallen hadden zijn acties zelfs tot zijn dood kunnen leiden. Dit roept opnieuw de vraag op: hoe ver mogen vloggers gaan voor views?

Ook recenter zijn er gevallen waarin influencers wetten negeren voor content. Zo werd een Amerikaanse piloot en influencer gearresteerd tijdens zijn poging om over de zeven continenten te vliegen zonder toestemming van de lokale autoriteiten. Hij werd tegengehouden op Antarctica, waar hij zich niet aan de regels hield voor toegang tot het gebied. Bron: Nieuwsblad.be. Dergelijke acties kunnen niet alleen gevaarlijk zijn, maar brengen ook andere mensen in gevaar en kosten overheden veel tijd en geld.

Opdracht 1
Bespreek de grens van vloggers met je studenten door ze in groepen van maximaal vier studenten uiteen te laten gaan. Geef ze een A3-vel mee en laat hen samen antwoorden vinden op onderstaande vragen. Om de discussie wat aan te wakkeren, kun je ze ook laten reageren op een stelling. Verdeel ze vooraf in twee groepen: voor en tegen. Laat ze vervolgens op een A3 vel beargumenteren waarom ze voor of tegen zijn. Bespreek dit daarna klassikaal.

Vragen die gesteld kunnen worden:

• Mag een vlogger in een video de wet overtreden?
• Mag een vlogger in een video reclame maken voor alles?
• Mag een minderjarige vlogger hetzelfde als een meerderjarige vlogger?
• Wanneer wordt een video van internet verwijderd?
• Heb jij wel eens een vlog gezien die je te ver vond gaan? Waarom vond je dat?

Voorbeelden van stellingen:

• Wet- en regelgeving gelden niet voor vloggers. Zolang het grappig is, mag alles
• Alleen meerderjarige vloggers mogen alles doen in hun video’s
• Ouders van vloggers moeten altijd toestemming geven, ook wanneer een vlogger boven de 18 jaar is

Bespreek de antwoorden klassikaal en geef ruimte voor de verschillende meningen. Hierbij kunnen extra voorbeelden worden genoemd. Denk bijvoorbeeld aan Willem Vink die een vlog maakte van treinsurfen of YouTubers Ties Granzier en Govert Sweep die naar Area 51 gingen.

Als vervolg op deze les, kan de les over de Kijkwijzer worden gegeven.