Terug

Telefoongebruik gesprekstool

‘De ideale dag’ is een speelse gesprekstool die SLB’ers helpt om met studenten in gesprek te gaan over hun telefoongebruik. Studenten krijgen inzicht in hun persoonlijke waarden, hun ideale dagindeling en welke waarden onder druk komen te staan door schermtijd. Door dit visueel te maken, wordt duidelijk hoe telefoongebruik hun focus, keuzes en welzijn beïnvloedt, en hoe dit de balans raakt tussen ideale en werkelijke tijdsbesteding.

Veel studenten zijn tijdens de les afgeleid door hun telefoon. Wanneer je hen vraagt of zij daar hinder van ervaren, geven zij niet altijd een eerlijk antwoord; of ze zijn zich niet bewust van de impact. Toch blijkt dat schermtijd, zoals eindeloos scrollen, tijd en aandacht wegneemt van activiteiten die zij eigenlijk belangrijker vinden. Denk aan een student die liever zou schilderen, maar toch telkens naar zijn of haar telefoon grijpt. Binnen een school, is het belangrijk studenten bewust te maken van de invloed van hun telefoongebruik en hierover in gesprek te gaan.

Print instructies

Om het document correct te kunnen gebruiken, moet het op ware grootte (1:1) worden geprint op A4. Zorg daarom dat de printer geen automatische schaal toepast en gebruik de volgende instellingen:

Bestand openen → Print
Papier: A4
Schaal: 100% / Actual size
Geen “Fit to page” / “passend” instelling gebruiken
Print preview checken → Afdrukken

Auteur:

Judy Engel

Onderwijsinstelling:

Mediacollege Amsterdam – mbo

Rol:

Docent

Het Practoraat Mediawijsheid & Burgerschap voert praktijkgericht onderzoek uit om nieuwe ideeën te testen en kennis te vergaren ter verbetering van de onderwijspraktijk. Judy Engel, werkzaam bij het Mediacollege Amsterdam – mbo, ontwikkelde de tool ‘De ideale dag’ om samen met studenten het gesprek aan te gaan over hun telefoongebruik. Aanleiding hiervoor was de observatie dat studenten in de klas regelmatig worden afgeleid door hun mobiele telefoon en dat het bewustzijn over de impact hiervan beperkt is, ondanks een vaak hoge schermtijd. Door studenten te laten reflecteren op hun ideale dagindeling en de waarden die zij belangrijk vinden, wordt inzichtelijk hoe telefoongebruik invloed heeft op hun focus, keuzes en welzijn. Dit leidde tot een visuele en gespreksgericht werkvorm die studenten helpt om de balans tussen hun ideale en daadwerkelijke tijdsbesteding te herkennen en, waar nodig, bij te sturen.

Wat was de aanleiding van je onderzoek?
Als docent merk ik dat studenten in de klas regelmatig worden afgeleid door hun mobiele telefoon, zowel tijdens instructie als tijdens werkmomenten. Bij sommige studenten is het gebruik zo intensief dat dit vermoedelijk invloed heeft op hun concentratie en studieresultaten. Omdat er binnen de school geen duidelijk telefoonbeleid is, wilde ik onderzoeken welke invloed mobielgebruik heeft op het leven van studenten en op hun schoolwerk.

In welke context vond je onderzoek plaats (les, klas, team, school breed)?
Het onderzoek vond voornamelijk plaats in mijn eigen klassen. Daarnaast heb ik ervaringen en observaties opgehaald bij collega-docenten binnen het team.

Wat wilde je te weten komen?
Eerder wilde ik onderzoeken wat mobielgebruik doet met de concentratie en afleiding van studenten. Tijdens het onderzoek bleek echter dat studenten hun telefoon vaak niet als afleidend ervaren. Het gebruik is sterk geïntegreerd in hun dagelijks leven, zelfs bij een schermtijd van rond de tien uur per dag. Uit het onderzoek kwam naar voren dat het bewustzijn over de impact van mobielgebruik beperkt is. Studenten geven bijvoorbeeld aan liever tijd aan een hobby te besteden, maar uiteindelijk veel te scrollen op hun telefoon, zonder dit direct als probleem te zien.

Wat wilde je opleveren?
Op basis van deze inzichten heb ik mijn focus verlegd naar het koppelen van mobielgebruik aan de normen en waarden die studenten belangrijk vinden. Het doel is om bewustwording te creëren en inzicht te geven in wat studenten mogelijk laten liggen door hun telefoongebruik.

Hoe heb je je onderzoek aangepakt (informatie vinden, experts bevragen etc.)?
Ik ben gestart met literatuuronderzoek. In artikelen, onderzoeken en documentaires herkende ik veel van wat ik dagelijks in de klas observeer: afleiding door mobielgebruik en de invloed daarvan op welzijn en concentratie.

Geraadpleegde bronnen:


Waar liep je tegenaan?
Ik verwachtte dat studenten overmatig mobielgebruik beter zouden herkennen en meer open zouden staan voor een schoolbrede aanpak. In de praktijk bleken antwoorden vaak tegenstrijdig. Studenten zijn zich beperkt bewust van de invloed van mobielgebruik op hun leven. Hoewel mobielgebruik ook positieve kanten heeft, ontbreekt vooral de balans en het inzicht daarin.

Wat gaf je energie?
De ontwikkeling van het prototype gaf mij veel energie. Het eindproduct is een laagdrempelige SLB-tool die studenten inzicht geeft in welke normen en waarden zij mogelijk opofferen door hun mobielgebruik. De tool helpt zichtbaar bij bewustwording en het openen van het gesprek.

Wat hebben andere docenten aan je onderzoek?
Docenten en SLB’ers kunnen deze tool inzetten wanneer zij vermoeden dat mobielgebruik een rol speelt bij afleiding. Het biedt handvatten om dit bespreekbaar te maken op een niet-veroordelende manier.

Info leermiddel

De ideale dag is een gesprekstool die slb’ers helpt om met studenten in gesprek te gaan over hun telefoongebruik.

Publicatiedatum:

20 april 2026

Laatst bijgewerkt:

13 mei 2026

Type:

Niveau:

Thema:

Tijdsduur:

Groepsgrootte:

Taxonomie van Bloom:

On / Offline:

Rollen:

Type video:

Dit is open leermateriaal van het Practoraat Mediawijsheid en vallen onder de licentie Creative Commons CC BY-NC-SA 4.0

Info leermateriaal

De ideale dag is een gesprekstool die slb’ers helpt om met studenten in gesprek te gaan over hun telefoongebruik.

Publicatiedatum

20 april 2026

Laatst bijgewerkt

13 mei 2026

Type

Niveau

Thema

Tijdsduur

Groepsgrootte

Taxonomie van Bloom

On / Offline

Zes rollen van de docent

Type video

Dit is open leermateriaal van het Practoraat Mediawijsheid & Burgerschap en vallen onder de licentie Creative Commons BY-NC-SA 4.0

Gerelateerd materiaal:

AV-competenties in het AI-tijdperk

De opkomst van AI verandert het audiovisuele vak ingrijpend en vraagt om nieuwe kennis en competenties om als mediaprofessional toekomstbestendig te blijven.

Een kennisbank opzetten voor studenten

In dit stappenplan vind je concrete handvatten om zelf (met de vakgroep) een kennisbank zo in te richten dat studenten zelfstandiger en op hun eigen tempo verder kunnen werken.

Telefoonfuik

Dit werkboek (met bijbehorende docentenhandleiding) is ontworpen als instrument om het telefoongebruik van studenten inzichtelijk te maken. Door middel van gerichte opdrachten en reflectievragen analyseren studenten hun eigen gedrag.