Terug

Onderwijsmateriaal ontwikkelen & auteursrecht

Bij het ontwikkelen van lesmateriaal krijgen docenten regelmatig te maken met vragen rondom auteursrecht en copyright, bijvoorbeeld bij het gebruik van afbeeldingen, artikelen en boeken. Deze uitwerking brengt de belangrijkste voorwaarden en aandachtspunten rondom het gebruik van onderwijsmateriaal en auteursrecht overzichtelijk samen. Daarmee biedt het houvast voor docenten die lesmateriaal willen ontwikkelen en daarbij zorgvuldig willen omgaan met auteursrechten.

Auteur:

Marleen Denissen

Onderwijsinstelling:

Onderwijsinstelling: ROC van Amsterdam MBO College West

Rol:

Docent

De docenten van het Practoraat Mediawijsheid doen praktijkgericht onderzoek om nieuwe ideeën uit te proberen en kennis op te doen om de onderwijspraktijk te verbeteren. Marleen Denissen liep tijdens het ontwikkelen van medisch reken lesmateriaal tegen auteursrecht en copyright aan van afbeeldingen, artikelen en boeken. De voorwaarden van onderwijsmateriaal en auteursrecht heeft ze verzameld in één document.

Wat was de aanleiding van je onderzoek?
In mijn onderwijs merkte ik dat studenten de lessen medisch rekenen als erg lastig ervoeren. Studenten werken nu vanuit een boek waar oefenvragen in staan met antwoorden. Ze gaven aan dat ze de uitleg in het boek niet toereikend vinden. Vanuit deze gedachten ben ik gaan nadenken over mogelijkheden voor de studenten om plaats- en tijdsonafhankelijk te kunnen oefenen.

In welke context vond je onderzoek plaats (les, klas, team, school breed)?
Binnen het team, maar ook ROC breed bij de andere verpleegkunde opleidingen.

Wat wilde je te weten komen?
Met het onderzoek wilde ik te weten komen of medisch rekenen meer blended ingezet kan worden. Of dat er zelfs een hele cursus online in een LMS beschikbaar kan zijn, zodat studenten tijds- en plaatsonafhankelijk kunnen oefenen en hopelijk het leerrendement vergroot wordt.

Wat wilde je opleveren?
Ik wilde een cursus in canvas bouwen waar studenten zelf kunnen werken aan het bevorderen van het medisch rekenen.

Hoe heb je je onderzoek aangepakt (informatie vinden, experts bevragen etc.)?
Ik heb in de literatuur gezocht naar de uitdagingen waarmee andere landen te maken hebben als het gaat om medisch rekenen en hoe zij deze hebben aangepakt. Daarnaast heb ik de praktijk bevraagd over wat zij vinden van het niveau van de huidige studenten en hun vaardigheden in medisch rekenen.

Verder heb ik studenten geïnterviewd met de vraag wat zij graag anders zouden zien. Uit al deze informatie kwam naar voren dat er in de praktijk een groot verschil zit tussen de ziekenhuissector en verpleeg- en thuiszorgsector. Met name de hoeveelheid medische rekenvragen waar studenten op de werkvloer mee te maken krijgen. Qua onderwerpen is naar voren gekomen dat de huidige onderwerpen niet allemaal meer getoetst hoeven te worden. Voor en tijdens dit proces had ik (reken)collega’s gevraagd om feedback op de tekst en de vragen.

Waar liep je tegenaan?
Dat er veel informatie is over medisch rekenen maar dat de brug tussen theorie en praktijk niet altijd even duidelijk is. Door zelf lesmateriaal te ontwikkelen heb ik gemerkt dat het tekst en vooral plaatjes niet altijd gebruikt mogen worden in verband met auteursrechten.

Wat gaf je energie?
De positieve reacties van studenten en collega’s tijdens de eerste feedback ronde, toen alleen de formulekaart nog maar beschikbaar was.

Wat hebben andere docenten aan je onderzoek?
Vooral medisch rekendocenten hebben veel aan mijn onderzoek, vanwege het lesmateriaal dat ik ermee ontwikkeld heb. Andere docenten zullen blij zijn dat alle gegevens over auteursrechten gebundeld zijn.

Info leermiddel

Een overzicht van auteursrecht en copyright bij het ontwikkelen van onderwijsmateriaal.

Publicatiedatum:

15 juli 2024

Laatst bijgewerkt:

09 februari 2026

Type:

Niveau:

Thema:

Tijdsduur:

Groepsgrootte:

Taxonomie van Bloom:

On / Offline:

Rollen:

Type video:

Dit is open leermateriaal van het Practoraat Mediawijsheid en vallen onder de licentie Creative Commons CC BY-NC-SA 4.0

Info leermateriaal

Een overzicht van auteursrecht en copyright bij het ontwikkelen van onderwijsmateriaal.

Publicatiedatum

15 juli 2024

Laatst bijgewerkt

09 februari 2026

Type

Niveau

Thema

Tijdsduur

Groepsgrootte

Taxonomie van Bloom

On / Offline

Zes rollen van de docent

Type video

Dit is open leermateriaal van het Practoraat Mediawijsheid & Burgerschap en vallen onder de licentie Creative Commons BY-NC-SA 4.0

Gerelateerd materiaal:

Telefoonfuik

Dit werkboek (met bijbehorende docentenhandleiding) is ontworpen als instrument om het telefoongebruik van studenten inzichtelijk te maken. Door middel van gerichte opdrachten en reflectievragen analyseren studenten hun eigen gedrag.

Programmeren met ChatGPT

Deze uitwerking toont hoe ChatGPT is gebruikt om te leren programmeren, met als resultaat een bronvermeldinggenerator die studenten automatisch helpt bij het correct vermelden van bronnen.

Online pesten 5 |  Hoe kan een situatie lopen?

De laatste les in deze serie bespreekt drie uitkomsten van een online situatie: escalatie, de-escalatie of niets doen. Wat gebeurt daarbij? Welke keuzes leiden tot welke uitkomst?