Terug

Les plannen met custom AI-tool

De werkdruk van docenten staat onder druk en vraagt om slimme en ondersteunende oplossingen. Deze uitwerking richt zich op hoe AI kan bijdragen aan het verlagen van de werkdruk binnen het onderwijs. Door de inzet van een AI-ondersteunde lesplanner wordt het voorbereiden en structureren van lessen efficiënter, waardoor docenten meer overzicht en ruimte krijgen in hun dagelijkse werkzaamheden.

Dit leermiddel valt onder UNESCO AI patronage

Aan dit open leermateriaal is UNESCO AI Patronage verleend. Dit houdt in dat UNESCO erkent dat het leermiddel aansluit bij haar waarden en uitgangspunten voor verantwoorde, ethische en mensgerichte inzet van artificiële intelligentie. De patronage geeft aan dat het initiatief bijdraagt aan kwaliteitsvolle AI-educatie.

Wat was de aanleiding voor je onderzoek?

De docenten van het Practoraat Mediawijsheid doen praktijkgericht onderzoek om nieuwe ideeën uit te proberen en kennis op te doen om de onderwijspraktijk te verbeteren. Anja Koelstra van het Mediacollege Amsterdam onderzocht hoe AI kan bijdragen aan het verlagen van de werkdruk van docenten. Binnen het team van Audiovisueel en Photographic Designer ontwikkelde ze de Lesplanner: een AI-ondersteunde tool die helpt bij het efficiënt voorbereiden en structureren van lessen.

Wat was de aanleiding van je onderzoek?
De behoefte om de werkdruk van docenten te verlagen, in combinatie met m’n nieuwsgierigheid naar de mogelijkheden van AI binnen het onderwijs. Docenten besteden veel tijd aan het voorbereiden van lessen en het structureren van lesmateriaal. Door AI in te zetten, kunnen lessen beter gestructureerd, completer en efficiënter worden ingericht, wat uiteindelijk de onderwijskwaliteit ten goede kan komen.

In welke context vond je onderzoek plaats (les, klas, team, school breed)?
Het onderzoek vond plaats binnen het team van Audiovisueel en Photographic Designer aan het Mediacollege Amsterdam. De inzichten en tools zijn primair ontwikkeld voor deze opleidingen, maar de Lesplanner heeft potentie om met aanpassingen ook in andere vakgebieden/ opleidingen en onderwijsvormen gebruikt te worden.

Wat wilde je te weten komen?

  • Of AI een effectief hulpmiddel is om de werkdruk te verlagen.
  • Welke taken AI kan ondersteunen, zoals lesvoorbereiding, het opstellen van lesbrieven en het structureren en opzetten van PowerPoint-presentaties.
  • Hoe effectief AI-ondersteuning is in de praktijk.
  • Of de Lesplanner ook breder inzetbaar is binnen andere opleidingen en vakgebieden.

Wat wilde je opleveren?
In eerste instantie was het doel een masterscript, maar dit bleek niet toereikend om alle praktijkinzichten goed te verwerken. Daarom heb ik de Lesplanner AV/PD ontwikkeld. Deze custom AI-tool helpt docenten bij het maken van gestructureerde lesplannen afgestemd op hun onderwijsdoelen.

Hoe heb je je onderzoek aangepakt (informatie vinden, experts bevragen, etc.)?
Om een betrouwbaar en onderbouwd product te ontwikkelen heb ik verschillende methoden en bronnen gebruikt:

  • Literatuuronderzoek naar AI in het onderwijs en didactische methoden. Diverse literatuur zoals: ‘Slimmer werken met AI’ van Ethan Mollick. ‘Digitale Intelligentie’ van Hans Hoornstra en Wijnand van Lieshout en ‘AI in het onderwijs’ van Wouter van der Horst.
  • WhatsApp groepen zoals EduAi Onderwijs, EduAi Discussie en EduAi Prompts.
  • Interviews met docenten om knelpunten en wensen in kaart te brengen.
  • Praktijktesten, enquêtes en evaluaties met docenten om de effectiviteit en gebruiksvriendelijkheid van de Lesplanner te beoordelen.
  • Oriëntatie van bestaande AI-tools, zoals ChatGPT en andere Large Language Models (LLM’s), en diverse Generative AI tools, om hun toepasbaarheid in het onderwijs te testen.
  • Iteratieve verbeteringen verwerken in de Lesplanner (GPT) op basis van gebruikersfeedback.

Waar liep je tegenaan?

  • Het bepalen van de meest geschikte AI-tool die praktisch uitvoerbaar is binnen de criteria van Mediacollege.
  • Het vinden van de juiste balans tussen automatisering en creatieve controle van docenten.
  • De acceptatie en implementatie van AI binnen het bestaande onderwijssysteem.
  • De vraag of de Lesplanner ook geschikt is voor ondersteuning aan andere opleidingen.

Wat gaf je energie?

  • Het besef dat de werkdruk van docenten daadwerkelijk verlaagd kan worden.
  • De positieve feedback van collega-docenten die aangaven dat ze door de Lesplanner meer tijd overhouden voor creatieve en inhoudelijke lesontwikkeling.
  • Het zien van de eerste concrete toepassingen in de praktijk.
  • De ontdekking dat de tool, met enkele aanpassingen, ook nuttig kan zijn voor andere onderwijsprogramma’s.

Wat hebben andere docenten aan je onderzoek?
Ik denk heel veel! Dankzij de Lesplanner kunnen docenten:

  • Sneller en efficiënter lessen voorbereiden.
  • Beter gestructureerde lesplannen maken, afgestemd op leerdoelen en onderwijsvisie.
  • Gebruikmaken van AI-tools die hun werk verlichten, zonder de controle te verliezen over de inhoud.
  • Inspiratie opdoen voor nieuwe werkvormen en lesmethoden.
  • De Lesplanner aanpassen voor gebruik in andere vakgebieden en onderwijsvormen.

Info leermiddel

Een AI-ondersteunde lesplanner die docenten helpt bij het efficiënter voorbereiden en structureren van lessen.

Publicatiedatum:

17 april 2025

Laatst bijgewerkt:

09 februari 2026

Type:

Niveau:

Thema:

Tijdsduur:

Groepsgrootte:

Taxonomie van Bloom:

On / Offline:

Rollen:

Type video:

Dit is open leermateriaal van het Practoraat Mediawijsheid en vallen onder de licentie Creative Commons CC BY-NC-SA 4.0

Info leermateriaal

Een AI-ondersteunde lesplanner die docenten helpt bij het efficiënter voorbereiden en structureren van lessen.

Publicatiedatum

17 april 2025

Laatst bijgewerkt

09 februari 2026

Type

Niveau

Thema

Tijdsduur

Groepsgrootte

Taxonomie van Bloom

On / Offline

Zes rollen van de docent

Type video

Dit is open leermateriaal van het Practoraat Mediawijsheid & Burgerschap en vallen onder de licentie Creative Commons BY-NC-SA 4.0

Gerelateerd materiaal:

Kennisbank bouwen

Een effectieve kennisbank ondersteunt studenten om met duidelijke materialen en structuur zelfstandiger en in eigen tempo te leren.

Telefoonfuik

Dit werkboek (met bijbehorende docentenhandleiding) is ontworpen als instrument om het telefoongebruik van studenten inzichtelijk te maken. Door middel van gerichte opdrachten en reflectievragen analyseren studenten hun eigen gedrag.

Programmeren met ChatGPT

Deze uitwerking toont hoe ChatGPT is gebruikt om te leren programmeren, met als resultaat een bronvermeldinggenerator die studenten automatisch helpt bij het correct vermelden van bronnen.