Toegang tot AI-tools (zoals DALL E, Canva AI, Adobe Firefly, of een andere AI-image generator) | Toegang tot Photoshop
Een korte campagneposter of social media post ontwerpen in Photoshop met behulp van een AI-tool.
Let op: deze les is ontwikkeld voor de opleiding Mediavormger aan het Mediacollege Amsterdam. Voorbeelden en opdrachten zijn aan te passen voor andere opleidingen en vakgebieden.
Lees de les eerst goed door en wordt bewust van betekenis van de termen die gebruikt worden en de regelgeving die er bestaat omtrent het gebruik van AI. Bekijk de video’s en voorbeelden die in de les staan, vooral over het ethisch gebruik van AI en de mogelijke dilemma’s.
1. Introductie | Wat is AI?
Nadelen van AI in design:
Startvraag / Discussie: Wat is ethiek en welke dilemma’s kunnen opkomen bij het gebruik van technologie? Ethiek is: het begrijpen van goed en slecht, en hoe beslissingen invloed kunnen hebben op mensen, gemeenschappen en het milieu.
Bespreek kort de ethische vraagstukken die kunnen opkomen bij het gebruik van technologie.
Vraag de klas: Hoe kun je zien of een afbeelding echt is of gemanipuleerd?
AI-modellen hebben de neiging om beelden te maken die té perfect zijn. Er zit te veel symmetrie in de foto’s, of er zijn herhalende patronen. De beelden hebben vaak sterke belichting en een onnatuurlijke glans. Ook zijn de kleuren in afbeeldingen vaak overdreven levendig of verzadigd. Je kan het ook hier checken: https://images.google.com: foto uploaden en daarna zoeken op afbeeldingsbron – zo kan je zien of je met de originele foto te maken hebt of een bewerking.
Een paar stellingen:
AI is altijd nog afhankelijk van menselijke input. Daarom is de mens verantwoordelijk voor het controleren van de auteursrechten.
Bespreek met je studenten:
Kunstmatige intelligentie vreet stroom, één opdracht laten uitvoeren door AI kan gelijk staan aan een uur een lamp laten branden. Het trainen van AI vergt enorm veel stroom. Daarmee is de opkomst van AI meteen een bedreiging voor het klimaat, vanwege de grote CO2-voetafdruk. Nu al slurpen datacentra zo’n 3 procent van alle elektriciteit wereldwijd op, en 1 procent van de CO2-uitstoot komt van diezelfde datacentra. Dat is de helft van wat de luchtvaartsector uitstoot. Wetenschappers willen AI groener maken.
Voorbeelden van ethische dilemma’s
Bespreek daarna
Auteur:
Rosa Groenewoud
Onderwijsinstelling:
Mediacollege Amsterdam – mbo
Rol:
Docent UX & Design
De docenten van het Practoraat Mediawijsheid & Burgerschap doen praktijkgericht onderzoek om nieuwe ideeën uit te proberen en kennis op te doen om de onderwijspraktijk te verbeteren. Rosa Groenewoud van het Mediacollege Amsterdam verdiepte zich in het gebruik van AI binnen de opleiding Mediavormgever. Ze merkte dat er weinig duidelijke richtlijnen waren en dat zowel studenten als docenten zoekende zijn naar houvast. Vanuit een persoonlijke én professionele nieuwsgierigheid ontwikkelde Rosa een lessen die studenten helpt AI op een verantwoorde en ethische manier te gebruiken in hun creatieve werk.
Wat was de aanleiding van je onderzoek?
Ik merkte dat er weinig tot geen duidelijke richtlijnen mbt het gebruik van AI voor de opleiding Mediavormgever waren. Ook was ik nieuwsgierig naar wat ik er zelf nou van vond. Het kan namelijk zowel beangstigend als prachtig zijn. Het was dus ook een persoonlijke zoektocht.
In welke context vond je onderzoek plaats (les, klas, team, school breed)?
Voor de opleiding Mediavormgever (MV) aan het Mediacollege Amsterdam en dan met name de eindexamenklas, ook al is de les voor alle jaren van de opleiding geschikt.
Wat wilde je te weten komen?
Wat de bestaande regelgeving omtrent AI gebruik was – zowel landelijk, schoolbreed en als opleiding en of dat mooi op elkaar aansloot. Maar ook wat de vormgeving docenten zelf eigenlijk vonden van het gebruik van AI in het creatieve onderwijs en of er al duidelijke richtlijnen voor de studenten waren.
Wat wilde je opleveren?
Een les die duidelijke kaders en richtlijnen geeft voor de studenten binnen de wirwar van informatie omtrent dit onderwerp.
Hoe heb je je onderzoek aangepakt (informatie vinden, experts bevragen, etc.)?
Ik heb meerdere artikelen, boeken, podcasts, onderzoeken etc gebruikt om een goed beeld te krijgen over regelgeving en ethiek binnen AI.
Artikelen
Waar liep je tegenaan?
Eigenlijk niet veel. De docenten werkte goed mee. Er was genoeg informatie over te vinden en mijn onderzoek spitste zich redelijk snel toe op een duidelijk, gekaderd onderwerp.
Wat gaf je energie?
Nieuwe dingen leren waardoor ik ook tot nieuwe inzichten kwam, mijn (AI-)horizon verbreden en de diep-filosofische vraagstukken overdenken over wat het nou is om mens te zijn door alle artikelen die ik erover las.
Wat hebben andere docenten aan je onderzoek?
Ze hoeven niet meer zelf de regelgeving omtrent AI te gaan opzoeken, ze kunnen hun studenten beter inlichten over de regels, de ethiek (en gevaren) van het gebruik van AI tijdens je opleiding.
Publicatiedatum:
09 juli 2025
Laatst bijgewerkt:
09 maart 2026
Type:
Niveau:
Thema:
Tijdsduur:
Groepsgrootte:
Taxonomie van Bloom:
On / Offline:
Rollen:
Type video:
Dit is open leermateriaal van het Practoraat Mediawijsheid en vallen onder de licentie Creative Commons CC BY-NC-SA 4.0
Publicatiedatum
09 juli 2025
Laatst bijgewerkt
09 maart 2026
Type
Niveau
Thema
Tijdsduur
Groepsgrootte
Taxonomie van Bloom
On / Offline
Zes rollen van de docent
Type video
Dit is open leermateriaal van het Practoraat Mediawijsheid & Burgerschap en vallen onder de licentie Creative Commons BY-NC-SA 4.0
