Beelddagboek 3 | Kijk terug: welke stappen heb jij gezet?

Het Mediacollege Amsterdam heeft in samenwerking met het iXperium Centre of Expertise Leren met ict gewerkt met een designteam. In het designteam werken docenten uit verschillende opleidingsteams, onderwijskundigen, de practor en een onderzoeker van Hogeschool Arnhem Nijmegen samen. Het designteam ging aan de slag met de vraag: Hoe kunnen we studenten helpen om meer inzicht in hun leerprocessen en motivatie te krijgen met als doel meer zelfregie en welke rol kan ict hierbij spelen?

Het uiteindelijke resultaat is een lessenserie over het Beelddagboek. Het Beelddagboek is bedoeld om studenten inzicht te geven in hun eigen voortgang met betrekking tot het leerdoel dat zij hebben gesteld. Door dit Beelddagboek wordt het voor zowel docent als student inzichtelijk welke stappen de student heeft gezet om zich te ontwikkelen.

Het Beelddagboek kan ingezet worden bij zowel vakinhoudelijke modules als slb- of stagelessen. Door het aanbod leerdoelen waaruit de student in les 1 kan kiezen aan te passen aan de specifieke context, is het Beelddagboek breed inzetbaar.

Wat was de aanleiding van je onderzoek?
Docenten vroegen zich af hoe we studenten kunnen helpen om wat meer zelfvertrouwen te krijgen zodat ze een volgende stap durven te zetten. Docent André ziet regelmatig dat studenten niet durven iets uit te proberen, bijvoorbeeld bij een software-programma of als ze met fysieke materialen bezig gaan. We hadden het gevoel dat dit ook iets met motivatie van studenten te maken heeft.

In welke context vond je onderzoek plaats (les, klas, team, school breed)?
We hebben een multidisciplinair designteam op het Mediacollege Amsterdam opgezet bestaande uit docenten, onderwijskundigen, een procesbegeleider en een onderzoeker van de HAN. Dit project wordt ondersteund door de onderzoekswerkplaats iXperium. Het onderzoek begon in twee klassen bij niveau 3 en 4. Docent André deed mee met ons designteam en kwam met zijn vraag. Na verloop van tijd werden steeds meer docenten betrokken van verschillende opleidingen.

Wat wilde je te weten komen?
We wilden weten hoe docenten studenten kunnen aanzetten om te kijken naar wat ze al bereikt hebben. Ze meer zelfvertrouwen geven doordat ze hun eigen groei daadwerkelijk kunnen zien. Je wilt studenten motiveren, groei zichtbaar maken én ervoor zorgen dat zij hard werken en niet dat de docent alles doet en bijhoudt. Omdat André bij de opleiding ruimtelijke vormgeving werkt en visueel is ingesteld wilden we kijken welke rol foto’s hierbij kunnen spelen.

Wat wilde je opleveren?
Als eerste wilden we een digitale fotomuur opleveren waar de docent kan zien wat voor stappen elke student zet. We experimenteerden met de tool Padlet, waar elke student een eigen kolom heeft waar het leerdoel en de foto’s met stappen naar dit doel onder komen te staan. We kwamen er snel achter dat je niet zomaar foto’s kunt uploaden. Je moet wel echt een doel hebben waar je naartoe werkt en waartoe je je verhoudt. Uiteindelijk werd dit project steeds uitgebreider: er is een lessenserie ontstaan die docenten begeleidt, met verschillende presentaties voor in de klas, feedbackformulieren en achtergrondinformatie. Nu hebben we een leerarrangement dat docenten in elk vak, maar ook bij slb kunnen inzetten.

Hoe heb je je onderzoek aangepakt (informatie vinden, experts bevragen etc.)?
In de eerste fase waarin we het leerarrangement hebben ontworpen, hebben we literatuur geraadpleegd en met docenten gesproken. Toen is het geheel getest in de klas. Na de eerste testronde waren we klaar voor een grotere testronde. We hebben docenten geënthousiasmeerd om mee te doen en het verbaasde ons hoeveel vraag er was bij docenten naar een manier waarop ze gestructureerd aan de slag kunnen gaan met leerdoelen. De bevindingen van docenten zorgden er stap voor stap voor dat het lesmateriaal veel beter werd en docenten tips met elkaar konden uitwisselen.

Waar liep je tegenaan?
Docenten bij elkaar brengen is en blijft lastig. Als je in een team onderzoek wilt doen is het verstandig om bij iedereen ruimte te maken in de agenda’s op hetzelfde moment. Dat was nu niet mogelijk omdat het project in januari gestart was en dus niet vóór het maken van taakbrieven. Dit vereiste flexibiliteit en meerdere afspraakmomenten van de procesbegeleiders.

Wat gaf je energie?
Dat we zoveel docenten wisten te betrekken bij de tweede testronde. Het was zo mooi om te horen hoe iedereen het op zijn of haar manier deed en dat docenten het gemaakte lesmateriaal sterk konden verbeteren.

Wat hebben andere docenten aan je onderzoek?
Ze hebben een kant-en-klare lessenserie met handleiding, presentaties en een sjabloon op Padlet die gekopieerd kan worden om een eigen Beelddagboek te maken voor je klas. Hiermee kunnen ze studenten aanzetten om op een speelse manier bezig te gaan met hun leerdoelen. Foto’s zijn een toegankelijke manier om het over een onderwerp te hebben. En studenten zijn toch al veel bezig met foto’s. Omdat alles overzichtelijk op de Padlet wordt verzameld, heeft de docent alle voortgang in één beeld en kunnen ook studenten bij elkaar kijken en van elkaar leren.