JE HEBT ONS GEHACKT

emoji

Dan is deze conferentie echt wat voor jou!

Nepnieuws

Studenten leren factchecken: hoe weet je zeker dat een medium echt nieuws brengt? Waar moet je allemaal op letten?

Nepnieuws
Tijdsduur:
120 min.
Mbo-niveau:
4
Benodigdheden:
Keynote of Powerpoint presentatie voorbereiden
In te zetten bij:
Burgerschap | Mediawijsheid | Nederlands

Competentie

De student doseert de duur en frequentie van het eigen mediagebruik. Doorgrondt mediamechanismen die verleiden om steeds verder te lezen, kijken, klikken of spelen.

Lees hier meer over de verschillende mediawijsheid competenties

Thema

Nepnieuws

Lesdoelen

  • De student kan aan het einde van les benoemen hoe je nepnieuws van echt nieuws kan onderscheiden.
  • De student kan aan het einde van de les benoemen hoe je informatie kan controleren.

Te leveren producten

Een nieuwsbericht dat op verschillende punten is gecontroleerd.

Beginsituatie

Studenten weten dat er nepnieuws bestaat, maar ze kunnen echt nieuws niet van nepnieuws onderscheiden. Ze weten de mediamechanismen achter nepnieuws niet te doorgronden.

Vooruitkijken - 30 min

Vragen aan de klas:
Wanneer is iets nieuws?
Wat zegt de bron over de inhoud? Is een bericht vanaf De Telegraaf hetzelfde als vanaf GeenStijl?

Vervolgens wordt het onderzoek van SCP gelezen. Het kan prettig zijn om delen van het artikel op het bord te laten zien of vooraf een samenvatting te maken:

  • Welke conclusie kan je daaruit trekken?
  • Is het erg dat jongeren vooral nieuwe media gebruiken?

Hoe kan je factchecken?

  • Nepnieuwsberichten bevatten vaak misleidende of oude foto’s
  • Stellingchecker wordt gebruikt door NRC en de Volkskrant
  • Gebruik Google Image Search om te ontdekken wat de bron is van een foto
  • Waar is de uitspraak gedaan en welk doel had de uitspraak? Wordt het nieuws in de juiste context geplaatst?
  • Worden de originele bronnen aangehaald in het stuk?
  • Is de bron betrouwbaar en onafhankelijk?
  • Is het onderwerp meetbaar?

Uitvoering - 60 min

Toon een artikel op het digibord. Dit kan bijvoorbeeld ‘aantal doden door aanhoudende protesten loopt op’ van Nu.nl zijn.  Vraag vervolgens aan de klas hoe ze de genoemde tips kunnen toepassen op dit artikel?

  1. Foto opslaan en opzoeken via Google Image Search. Komt de informatie vanuit de fotodatabank overeen?
  2. Navraag doen bij de redactie: wie hebben zij gesproken over deze informatie?
  3. Navraag doen bij Buitenlandse Zaken of de Nederlandse ambassadeur in Venezuela
  4. Andere bronnen opzoeken, bijvoorbeeld video’s van de blokkades

Toon vervolgens een tweede artikel op het digibord, bijvoorbeeld ‘De collega kan barsten op de werkvloer’ van Telegraaf.nl. Vraag vervolgens aan de klas hoe ze de genoemde tips kunnen toepassen op dit artikel?

  1. 25% van de ondervraagden geeft aan geen interesse te hebben in een collega. Komt de kop dan overeen?
  2. Uitzoeken wat het adviesbureau nog meer voor onderzoekswerk verricht
  3. Uitzoeken of er een vergelijkbaar onderzoek is

Opdracht
Jullie gaan zelf factchecken:

  • Zoek eerst een bericht op; zorg ervoor dat je genoeg informatie hebt om op onderzoek uit te gaan;
  • Loop de regels van factchecken na en controleer elk punt:
    • Is je bron betrouwbaar? Waarom wel/niet?
    • Wat is het doel van het artikel?
    • Aan welke informatie twijfel je?
    • Hoe kan je meer informatie achterhalen?
    • Is bepaalde informatie zo opgeschreven dat je het ook anders kan opvatten?
    • Zou jij bepaalde informatie anders brengen? Hoe dan?

Terugkijken - 30 min

Studenten krijgen individuele terugkoppeling op het artikel.

 

Dit is een product van het Practoraat Mediawijsheid. Onze lessen vallen onder de Creative commons licentie