JE HEBT ONS GEHACKT

emoji

Dan is deze conferentie echt wat voor jou!

Lespakket | Fake news, media & politiek | Les 3 Iedereen opiniemaker

Trolls, fakenews, filterbubbels en alternatieve feiten. Prik daar als MBO-student nog maar eens doorheen op zoek naar eerlijke verkiezingsinfo. En politiek is al lastig te begrijpen zónder nepnieuws.

Lespakket | Fake news, media & politiek | Les 3 Iedereen opiniemaker
Tijdsduur:
60 min.
Mbo-niveau:
2 - 3 - 4
Benodigdheden:
• Artikel ‘Dit is wat er gebeurt als mensen ruilen van Facebookaccount’, de Volkskrant (2017)
In te zetten bij:
Burgerschap / Nederlands / SLB

Competentie

Begrip

Communicatie

Strategie

Thema

Nieuws en informatie verwerken

Lesdoelen

  • De student kent zijn mogelijkheden om invloed uit te oefenen op de politiek
  • De student kent het effect van sociale media op de politiek

Te leveren producten

  • Plan van aanpak politieke mediacampagne

Beginsituatie

Je bent bezig met de lessen rondom ‘fake news, media & politiek’. Dit pakket bestaat uit vijf lessen. Deze kun je behandelen in aanloop naar de Gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart.

In de eerste drie lessen ga je met de studenten kijken naar hoe je nieuws tot je neemt en wat het met je doet. Dit heeft vooral betrekking op de competentie ‘Begrip’ uit het Mediawijsheid Competentiemodel. Dit is de derde les.

Les 1, Hoe beinvloedt een politieke mediacampagne jouw stemgedrag
Les 2, Filterbubbel
Les 3, Iedereen opiniemaker
Les 4, Herkennen van nepnieuws
Les 5, Nepnieuws, hoe maak je het

Vooruitkijken - 20 min

Voorkennis activeren

Deze verandering roepen ook kritische vragen op, zoals:

  • Zijn de berichten die politici op Facebook en Twitter lezen wel voldoende representatief voor de hele kiesgerechtigde bevolking?
  • Politici kunnen op alle momenten van de dag tot verantwoording kan worden geroepen zonder dat er is overlegd wat de officiële boodschap is. Vroeger kon men voor een tv-interview overleggen met de fractiemedewerkers over wat er wel en niet gezegd kon worden, op sociale media moet er snel gereageerd worden. Is dat wel een verbetering?
  • Ook wordt er door sommige mensen gesteld dat het debat éérst in de politieke arena zou moeten worden gehouden en daarna pas in de openbaarheid. Met de politieke arena wordt bedoeld de Tweede en Eerste Kamer op landelijk niveau en in de Raadszaal op gemeentelijk niveau. Wat zijn hier de voors- en tegens van?
  • Zijn de sociale media accounts van de politici wel echt? Er zijn meerdere satirische accounts onder de naam van politici. Hoe weet je dan dat het wel die ene politicus is die deze boodschap verstuurt?

Bespreek deze vragen met de klas.

Instructie
Hoe kun jij invloed uitoefenen op de politiek? Wil je iets op de politieke agenda krijgen binnen jouw Gemeente? Daar zijn verschillende manieren voor:

  • Het bijwonen van een raadsvergadering;
  • Contact opnemen met politici die jouw onderwerp in hun portefeuille hebben;
  • Lid worden van een politieke partij;
  • Door te gaan stemmen bij de verkiezingen;
  • Het bijwonen van inspraakavonden die de Gemeente rondom bepaalde thema’s;
  • Door zelf de politiek in te gaan;
  • Een petitie organiseren;
  • Een referendum afdwingen;
  • Het houden van een demonstratie;
  • Elke wethouder kent een inspraak uur (verplicht) waar jij in gesprek kunt met de wethouder (bron).

Door de komst van internet en specifiek sociale media is er veel veranderd in de relatie tussen de burger en de politiek.

  • De afstand is kleiner. Je hebt via o.a. Twitter de mogelijkheid om een politicus (mits hij een account heeft) direct om een reactie te vragen. Het is ook meteen in de openbaarheid; iedereen die wil kan meelezen.
  • Politici hebben geen tussenpersoon, zoals een journalist, meer nodig om hun boodschap te vertellen aan mensen. Hierdoor zijn ze niet meer afhankelijk van deze tussenpersoon en is de boodschap directer en niet afhankelijk van omgevingsfactoren.

Uitvoering - 30 min

Basisopdracht

Opdracht 1
Een andere verandering is dat je via sociale media gelijkgestemden makkelijker kunt bereiken en mobiliseren om een onderwerp dat jij belangrijk vindt onder de aandacht te brengen bij de politiek. Je reikwijdte wordt drastisch vergroot als je een petitie organiseert of een referendum wilt afdwingen. Protestbewegingen vinden dan ook een megafoon in sociale media.

Voorbeelden:

  1. De Arabische Lente

Bekijk de video ‘Welke rol hebben sociale media gespeeld in de Arabische Lente?’ samen met de studenten.

 

Of Twitter en Facebook nu wel of niet de Arabische Lente initieerden, zeker is dat ze het venster vormden voor de buitenwacht. Slachtoffers van de regimes groeiden uit tot interneticonen. Zoals Khaled Said, een 28 jarige man die door de Egyptische politie werd doodgeschopt. Als Facebook-pagina, met honderdduizenden discussiërende volgers, leefde hij voort.

Dit gebeurde niet alleen in 2011 tijdens de Arabische Lente ook bij recentere conflicten, zoals de oorlog tegen IS in Syrië, vormden de sociale media een venster voor de buitenwacht (bron).

 

  1. 21 maart 2018 Referendum over de ‘sleepwet’

Hoe kregen vijf studenten én Arjen Lubach een weinig sexy onderwerp op de agenda?

 

Op 1 januari 2018 gaat de nieuwe WiV in, de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Dat is de nieuwe wet die bepaalt wat de geheime diensten allemaal mogen. Daarin staat onder andere dat geheime diensten van de overheid massaal online communicatie mogen afluisteren, ook van niet verdachte burgers. Minister Plasterk, de baas van de AIVD, zegt dat we ons geen zorgen hoeven te maken, maar de controle over de sleept blijft erg vaag (bron).

 

Het initiatief voor het referendum komt van een groepje studenten ui Amsterdam. In de eerste fase moesten ze tienduizend handtekeningen verzamelen. Dat aantal werd ruimschoots behaald. De afgelopen zes weken waren er nog eens 300.000 handtekeningen nodig. Dat dit is gelukt is mede te danken aan een item in het tv-programma Zondag met Lubach, waarin presentator Arjen Lubach tv-kijkers opriep voor het referendum te tekenen (bron).

Bekijk de video ‘Zondag met Lubach – Sleepwet’

Gebruik Mentimeter  om de volgende vragen te bespreken:

  • Hoe hebben beide initiatieven internet en/of sociale media ingezet?
  • Wat kunnen we daarvan leren mocht je zelf een onderwerp onder de aandacht willen brengen?
  • Kennen jullie nog andere voorbeelden van burgerinitiatieven die bij jou onder de aandacht zijn gekomen via sociale media?

Opdracht 2

Verdeel de studenten in groepen van vier. Laat de groepjes een onderwerp kiezen waar zij zich zorgen overmaken binnen hun eigen Gemeente. Dit onderwerp willen ze graag op de kaart zetten binnen de gemeentepolitiek.

Hoe gaan ze dit aanpakken?
Laat ze een plan van aanpak schrijven (max. 1 A4) waarin het gebruik van internet en sociale media is verwerkt.



Opdracht vereenvoudigd – Extra uitleg

Bij opdracht 1
Licht moeilijke begrippen zoals ‘referendum’ en ‘petitie’ toe.


Verdiepingsopdracht


Opdracht 3
Politici zetten ook zelf sociale media in om hun kiezers te bereiken. Bekijk de voorbeelden met de studenten die deze extra opdracht doen.

Bedenk zelf een manier waarop jij campagne zou voeren met behulp van sociale media als je zelf de politiek in zou gaan. Laat de student zijn eigen campagne strategie beschrijven in maximaal 2 A4.

Terugkijken - 10 min

High Five

De studenten krijgen een blad en tekenen de omtrek van hun hand. Bij iedere vinger krijgen zij een opdracht. Bij de duim schrijven zij op wat zij goed vonden aan deze les. Bij de wijsvinger schrijven zij op wat zij met de informatie gaan doen die zij hebben geleerd. Bij de middelvinger schrijven ze op wat ze niet goed vonden aan de les. Bij de ringvinger schrijven ze op wat hen waarschijnlijk het meeste zou bijblijven van deze les en bij de pink schrijven ze op waar zij nog iets meer over zouden willen leren. Wanneer de studenten dit hebben ingevuld leveren ze deze handafdruk in bij de docent. Deze krijgt op deze manier een duidelijk inzicht in hoe de studenten de les hebben beleefd.

Kijk voor meer inspiratie voor activerende werkvormen op www.activeerjeles.nl

Onze lessen vallen onder de Creative common licentie